ทำไม McDonald’s ต้องช่วยร้านแฟรนไชส์ประมาณ 2.84 แสนล้านบาท (8.5 พันล้าน USD)?

ถ้า McDonald’s อยากเปลี่ยนร้านกว่า 46,000 แห่งทั่วโลก

สำนักงานใหญ่สั่งคำเดียว แล้วทุกร้านเปลี่ยนตามได้เลยไหม?

คำตอบคือ ไม่ง่ายขนาดนั้น

เพราะร้าน McDonald’s ประมาณ 95% ทั่วโลกไม่ได้บริหารโดยบริษัทเอง แต่ดำเนินงานโดยเจ้าของธุรกิจอิสระในแต่ละพื้นที่

คนกลุ่มนี้คือ “เจ้าของร้านแฟรนไชส์” หรือผู้ประกอบการที่ลงทุนและบริหารร้านภายใต้แบรนด์กับระบบของ McDonald’s

โครงสร้างแบบนี้ช่วยให้ McDonald’s ขยายไปได้มากกว่า 46,000 ร้าน โดยไม่ต้องลงมือบริหารทุกสาขาเอง

แต่ข้อดีเดียวกันนี้ก็กลายเป็นโจทย์ทันที เมื่อบริษัทอยากเปลี่ยนทั้งระบบพร้อมกัน

ล่าสุด McDonald’s เปิดรายละเอียดกลยุทธ์ McDonald’s > NEXT พร้อมแผนสนับสนุนร่วมกับร้านแฟรนไชส์ประมาณ 2.84 แสนล้านบาท (8.5 พันล้าน USD) ถึงปี 2036

ในจำนวนนี้ บริษัทวางแผนใช้ประมาณ 1.67 แสนล้านบาท (5 พันล้าน USD) ภายในปี 2030

ต้องขีดเส้นใต้ก่อนว่า นี่ไม่ใช่เช็คเงินสดที่แจกให้เจ้าของร้านทั้งหมด และยังไม่ใช่เงินที่จ่ายออกไปแล้ว

McDonald’s ระบุว่าจะสนับสนุนผ่านทั้งการช่วยลดภาระค่าเช่า และการช่วยออกเงินลงทุน เพื่อเร่งปรับร้าน ติดตั้งเทคโนโลยี และทำให้การทำงานในร้านมีประสิทธิภาพขึ้น

คำถามคือ ทำไมบริษัทระดับ McDonald’s ต้องช่วยออกเงินด้วย?

เพราะการคิดแผนจากสำนักงานใหญ่ กับการทำให้แผนนั้นเกิดขึ้นจริงในหลายหมื่นร้าน เป็นคนละเรื่องกัน

NEXT ไม่ได้ต้องการเปลี่ยนแค่เมนู แต่รวมถึงความสัมพันธ์กับลูกค้า รูปแบบร้าน วิธีทำงานของพนักงาน และเทคโนโลยีหลังร้าน

ไม่ว่าแนวคิดจะดีแค่ไหน คนที่ต้องลงมือและรับต้นทุนในระดับร้านจำนวนมากก็คือเจ้าของร้านแฟรนไชส์

ในโมเดลแฟรนไชส์แบบทั่วไปของ McDonald’s บริษัทมักถือครองหรือเช่าระยะยาวที่ดินและอาคาร ขณะที่เจ้าของร้านเป็นฝ่ายลงทุนในอุปกรณ์ ป้าย ที่นั่ง การตกแต่ง และการลงทุนซ้ำในร้าน

ถ้าบริษัทอยากให้ทั้งเครือข่ายเปลี่ยนเร็วขึ้น แต่ปล่อยให้เจ้าของร้านรับต้นทุนเพิ่มฝ่ายเดียว เจ้าของร้านก็ต้องถามตามเหตุผลทางธุรกิจว่า

ต้องลงทุนเท่าไร?

ได้เงินคืนเมื่อไร?

แล้วรายได้หรือเงินที่ประหยัดได้ คุ้มกับความเสี่ยงหรือไม่?

ถ้าคำตอบยังไม่ชัด ต่อให้สำนักงานใหญ่ประกาศแผนใหญ่แค่ไหน การเปลี่ยนแปลงก็อาจติดอยู่ที่ระดับร้าน

นี่จึงไม่ใช่แค่เรื่อง “McDonald’s ใจดี ช่วยแฟรนไชส์”

แต่มันคือการทำให้บริษัทกับเจ้าของร้านเห็นความคุ้มค่าของการเปลี่ยนไปทางเดียวกัน

McDonald’s ตั้งเป้าว่า เมื่อแผนแต่ละส่วนถูกใช้เต็มที่ ประสิทธิภาพระดับร้านจะดีขึ้นประมาณ 250 basis points หรือราว 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์

บริษัทประเมินว่า สำหรับร้านเฉลี่ยในสหรัฐฯ ผลที่ได้อาจเทียบเท่ากระแสเงินสดเพิ่มประมาณ 3.34 ล้านบาท (100,000 USD) ต่อปี และเจ้าของร้านอาจคืนทุนได้ในเวลาราว 4 ปี หลังรวมการสนับสนุนจากบริษัทแล้ว

แต่ทั้งหมดนี้ยังเป็น “เป้าหมายและประมาณการของบริษัท”

ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นแล้ว

ตัวเลข ประมาณ 3.34 ล้านบาท (100,000 USD) ใช้กับร้านเฉลี่ยในสหรัฐฯ ไม่ได้แปลว่าทุกร้านทั่วโลกจะได้ผลเท่ากัน และเอกสารยังไม่ได้ระบุว่า McDonald’s ในไทยจะได้รับการสนับสนุนเท่าไร หรืออยู่ในแผนเดียวกันมากน้อยแค่ไหน

สิ่งที่เรื่องนี้บอกได้ชัด คือธุรกิจเครือข่ายใหญ่ไม่ได้ขยับด้วยคำสั่งจากส่วนกลางอย่างเดียว

สำนักงานใหญ่กำหนดปลายทางได้

แต่ถ้าคนที่ต้องลงทุนในแต่ละพื้นที่ไม่มีแรงพอ ระบบก็ไปไม่ถึงปลายทางนั้น

โมเดลแฟรนไชส์ทำให้แบรนด์ขยายได้เร็ว เพราะมีคนอื่นช่วยลงเงินและบริหารร้าน

แต่เมื่อถึงวันที่แบรนด์อยากเปลี่ยนทั้งเครือข่าย บริษัทก็อาจต้องใส่เงินกลับเข้าไปในระบบ เพื่อให้เจ้าของร้านพร้อมเปลี่ยนไปด้วยกัน

ดังนั้น วงเงิน ประมาณ 2.84 แสนล้านบาท (8.5 พันล้าน USD) ของ McDonald’s ไม่ได้ซื้อแค่ร้านใหม่หรือเทคโนโลยีใหม่

มันกำลังซื้อ “ความสามารถในการขยับพร้อมกัน” ของเครือข่ายที่ไม่ได้มีเจ้าของคนเดียว

เพราะสุดท้ายแล้ว ลูกค้าไม่ได้เจอกลยุทธ์ในห้องประชุม

ลูกค้าเจอมันที่หน้าร้าน

และกลยุทธ์จากส่วนกลางจะไปได้ไกลแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับว่าคนที่ต้องทำให้มันเกิดขึ้นจริง มองเห็นความคุ้มค่าด้วยหรือเปล่า